GERGEDAN MEVSİMİ

.

Gergedan Mevsimi’nin açılışı dünya sinema tarihine adını yazdırmış yönetmen, yapımcı, oyuncu ve yaratıcılarının isimleriyle birlikte bizim oyuncularımızın isimlerini okumanın keyfini ve şaşkınlığını yaşatıyor. İlk yarının tamamına yayılan muhteşem İstanbul manzaraları ise bize ‘ öteki’ diye bakılmadığında büyüleyen şehri perde de parlatıyor adeta. Batılı kameranın doğuyu gizemli, tehlikeli, geri kalmış ve vahşi gösteren ön yargıda ısrarlı objektifi de olmayınca galiba seyrine doyum olmaz bir film başlıyor heyecanı sarıyor ister istemez. Bakir, estetik, temiz ve maviyle griliklere boyanmış İstanbul hayran bırakıyor.

Olmadık inşaatların kırık tuğlaları arasında patlayan sihirli görüntüler İstanbul’a yazılmış acıklı bir methiye gibi yürek burkuyor. Zaten filmin geneline hakim olan yaralı kalplerin sancıları mavi ve gri ara tonlarıyla hissettiriliyor. Öyle sahneler yakalanmış ki film kamerayla çekilmemiş, ressam eliyle çizilip boyanmış duygusu yaratılıyor.

Bu yüzden de soyut resimler gibi duran bazı sahneler sinemanın sınırlarını zorlayacak ve kelimelerle dışa vurulamayan duyguları tanımlayacak kadar güçlü duruyor. Yönetmen sinemasının tüm özelliklerini taşıyan bu film aslında giriş gelişme ve sonuç evrelerini çalıştırarak ilerlese de ilerlemiyor ve yönetmenin bilinçaltı sayıklaması etkisi gibi tam olarak izah edilemiyor. Özellikle gergedan, at ve kaplumbağa metaforları hem yönetmenin daha önceki filmlerine hem de sinema sanatının birçok başyapıtına incelikli ve etkileyici göndermeler yaparak entelektüel zihinleri okşuyor.

Yine de klasik anlatı izleme alışkanlığıyla neden-sonuç bağıntısı kurmaya çalıştıkça can sıkıyor. Tam olarak nedensiz ve sonuçsuz bir film izleme gayretine girildiğindeyse birbirinin devamı niteliği devamındaki olay akışı neredeyse sinir bozuyor. Çünkü bazı inandırıcılığı öldüren karakter ve olaylar zinciri filmden koparttıkça koparıyor maalesef. Örneğin; Yılmaz Erdoğan’ın canlandırdığı şoför karakterinin, şair hapse düşünce kazandığı yaptırım gücü açıklamasız bir fantezi gibi kalıyor ortada. Üstelik her taşın altından, her köşe başından, evin içindeki arka odadan ve hapishanenin koridorlarından çıkması ise bir süre sonra sıkmaya başlıyor. İnandırmasa da sürüklese bari beklentisini de boşa çıkarıyor çünkü tempo metaforik görsellerin kopukluğuyla iyice yavaşlıyor. Ayrıca dış sesin okuduğu şiirler anlatıyı rüya, hayal, gerçek arasında bırakıyor. Bunca aksaklıktan sonra bir de sürekli birbirini yanlış anlayan karakterlerin dramları ve işin içinden çıkılmaz yeni düğümlerle yepyeni acılara düşmeleri hikayeyi iyice düşürüyor.

Bahman Ghobadi ismi ve İran sinemasının, tüm sanatseverler dünyasında beklenti yaratan ayrıcalıklı konumunu hak etmeyen ve sonuçta hayal kırıklığı yaratan Gergedan Mevsimi maalesef politik bir film olarak da yazık ediyor. Behrouz Vossughi, Monica Bellucci, Caner Cindoruk, Beren Saat ve Belçim Belgin’in göz dolduran uyumlu oyunculukları aşırı doz melodram ve imge yüklemesiyle çöktükçe çöküyor. Yılmaz Erdoğan şüphesiz filmin en ışıldayan oyunculuğunu sergiliyor, Belluci ise sanki gerçekten Türk veya İranlı bir sima kadar gerçekçi bir ifadeyle inandırıyor. Öykünün metafor sağanağıyla izleyici zaman zaman boğmasına ve klişe melodram öğelerinin taklitçi kolajlarına rağmen oyunculuklar kusursuzluğuyla fark yaratıyor.

Keşke Ghobadi uysa da uymasa da bu kadar çok biçim ve içerik esinlenmelerini taklide vardırmasaydı. Üstelik Martin Scorsese’in filmin dağıtımını üstlendiğini öğrenince metinler arası zengin, evrensel ve özgün bir anlatıya ister istemez kesin gözüyle bakılırken bütün bildik öğeler üst üste bindirilmeseydi… Çünkü farklı coğrafyaların başka öykülerini duymaya ihtiyacı olan bir grup sanatsever Gergedan Mevsimi’ni sevmek için zaten bekliyordu.

.

Şenay Tanrıvermiş

Reklamlar

GERGEDAN MEVSİMİ’ için 6 yanıt

  1. seyrettiğim en kötü iran filmiydi. basmakalıp bir olay örgüsü resmen bayılttı. sinemadan daralmış bunalmış şişmiş bitmiş çıktık. ayrıca çok fazla nuri bilge özentisi bir film olduğunu düşünüyorum. özet:kötüydü.

    Beğen

  2. BELÇİM ERDOĞAN’IN MİSTIR MİSTIR SESİ NEYDİ ÖYLE??? KABUS GİBİ SES KAFAMDA ÇINLIYOR, FELAKETTİ. BEREN SAATİN ROLÜDE OYUNCULUĞU DA GEREKSİZDİ. ADAMIN KIZIYLA BİLMEDEN YATMA KLİŞESİ BAYDI ARTIK. YARATICILIKTAN ÇOK UZAK VE SIKICI ÖTESİ BİR FİLM.

    Beğen

  3. bence eleştirildiği kadar kötü bir film değildi kesinlikle. evet sıkıcıydı ama zaten bütün sanat filmleri neredeyse aynı durağanlıkta değil mi? galiba uluslararası isimler yanyana gelince beklenti yükseldi. yoksa daha önceki filmlerinden çok farklı değil durum. ayrıca yılmaz erdoğan ve belçim bilgin gerçekten süper oynamışlar.

    Beğen

  4. şiirler felaketti. mutlaka kendi dilinde çok daha anlamlıdır ama çeviride bütün ruhunu ve özelliğini kaybetmiş. öteki konulara girmiyorum bile. zaman kaybı kesinlikle

    Beğen

  5. Seyrettiğim en feci İran filmiydi. Gercekten film yerine keske fotograf sergisi acsaymislar. Oyuncuları ve Martin Scorsese nasıl ikna etmiş inanılmaz. Bazı yönetmenler belli bır imajı kazandıktan sonra bütün kapılar ezbere açılıyor besbelli. Belluci ise nasılda iranlılara benzemiş hayret verici olmuş.

    Beğen

  6. bu denli ağır eleştiri (yorumcular için söylüyorum) çok fazla kaçmış. sonuçta filmin unutulmaz anları ve çok sanatsal bir anlatımı vardı. böylesi sinema anlayışı, çok uluslu ve kültürlü olan farklı yapımlar desteklenmeli. baltalanmamalı asla.

    Beğen

Bir Yanıt bırak

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s